راهکارهای مفید برای رفع کرچی مرغ و طیور

جلوگیری از کرچ شدن طیور

در امر پرورش طیور درگله های تخم گذار جلوگیری از کرچ شدن مرغ اهمیت بالایی دارد. مرغ کرچ شده مرغی است که تمایل زیادی به خوابیدن بر روی تخم ها دارد. بطوریکه این مرغ تمام شبانه روز و حتی در زمان استراحت و خواب سایر مرغ ها همچنان در لانه خود بر روی تخم ها می خوابد. زمانی که مرغ کرچ میشود ، فرایند تخم گذاری او نیز متوقف می گردد. همچنین سایر مرغ ها نیز با مشاهده مرغ کرچ شده ، تمایلشان به کرچ شدن بیشتر میشود. در این صورت ممکن است بخش بزرگی از گله عمل تخم گذاری را متوقف نمایند و پرورش دهنده نتواند از محل فروش تخم ها به درامد برسد. مشکل کرچ شدن مرغ بیشتر در گله هایی اتفاق می افتد که مرغ ها به صورت سنتی در آلونک ها پرورش می یابند. همچنین در مزراع پرورش طیور در روستاها نیز مشکل کرچ شدن مرغ ها بیشتر رخ میدهد. اما در سیستم های مدیریتی همچون پرورش طیور در قفس های مخصوص به دلیل جمع آوری سریع و به موقع تخم ها ، مرغ های تخم گذار فرصتی برای کرچ شدن ندارند. در ادامه این مقاله به بررسی حالت کرچی و رفع این حالت در بین مرغ  ها پرداخته ایم.

کرچ شدن به چه معناست؟

اگر پرورش دهنده طیور هستید احتمالا با این مورد روبرو شده اید که یک مرغ در لانه برای ساعت های طولانی نشسته است و زمانی که شما قصد دارید او را از لانه بیرون کنید پرهای خود را باد کرده ، حالت تهاجمی گرفته و شروع به قد قد کردن می نماید. در این شرایط به احتمال قوی ، او کرچ شده است و قصد دارد از تخم های خود جوجه کشی نماید. مرغ کرچ شده تمام طول روز را در لانه سپری میکند و در این مدت بر روی تخم ها می خوابد.

کرچ شدن به چه معناست

هنوز دلیل علمی ارائه نشده است که چه عاملی به یقین باعث کرچ شدن مرغ میشود. در برخی از موارد حتی مشاهده شده است که با وجود نطفه نداشتن تخم باز هم مرغ کرچ شده و بر روی تخم ها خوابیده است. اما در حالت کلی تمایل مرغ ها برای کرچ شدن ناشی از بلوغ ، هورمون ها و غریزه مادری در آنها می باشد.


از مهمترین علائم کرچ شدن مرغ می توان به این موارد اشاره کرد :

  • مرغ در طول روز از لانه خارج نشده و دائما در حال خوابیدن بر روی تخم ها می باشد.
  • این مرغ حتی در زمان استراحت و شب هنگام نیز از لانه خارج نمیشود و همراه سایر طیور به قفس نمی رود.
  • حالت پرخاشگری به خود میگیرد و اگر قصد بیرون کردن آن را داشته باشید شروع به نوک زنی و قد قد کردن میکند.
  • مرغ کرچ شده پرهای سینه خود را بالا می زند تا حرارت بدن او به تخم ها زودتر منتقل شود. هم چنین مرغ کرچ شده پرهای خود را پف میکند.
  • به حالت طبیعی در هنگام کرچ شدن مرغ ، فرایند تخم گذاری او متوقف میشود و تا اتمام جوجه کشی مرغ کرچ شده تخم نخواهد گذاشت. البته عدم تخم گذاری طیور به موارد زیادی همچون خوراک ، استرس ، نور ، دوران تولک ، بیماری و … نیز بستگی دارد.

راهکارهای مفید برای جلوگیری از کرچ شدن مرغ و از بین بردن این عادت در بین طیور

بیشتر پرندگان به صورت غریزی فصل زمستان را برای کرچ شدن انتخاب نمیکنند. زیرا آنها می دانند که هوای سرد زمستان برای جوجه کشی مناسب نخواهد بود. از این رو تقریبا بیشتر پرندگان در اوایل بهار و برخی نیز در اوایل پاییز کرچ شده و اقدام به جوجه کشی طبیعی از تخم های خود مینمایند. همچنین فصل زمستان برای اکثر پرندگان زمان تولک رفتن و تقویت بدن آنها می باشد. در پرورش طیور تخم گذار به روش صنعتی و مدرن با افزایش ساعات نوردهی ، تقویت خوراک و همچنین گرم نگه داشتن سالن پرورش از تولک رفتن پرنده در زمان اوج تخم گذاری جلوگیری میکنند. همچنین در پرورش بدین روش تخم ها را به محض تخم گذاری توسط پرنده ماده جمع آوری میکنند و مشکل کرچی در بین گله وجود ندارند. اما در گله های سنتی و مزارع روستایی که مرغ ها به صورت سنتی پرورش می یابند ، مشکل کرچی مرغ های تخم گذار بیشتر اتفاق می افتد. همان طور که گفته شد حتی با وجود بدون نطفه بودن تخم ، مرغ کرچ شده برای مدت های طولانی روند تخم گذاری را قطع نموده و همچنان با اصرار بر روی تخم ها می خوابد. برای جلوگیری از کرچ شدن ناخواسته در بین طیور چندین راهکار وجود دارد که با رعایت این موارد می توان حالت کرچی مرغ را شکست و او را به روال عادی باز گرداند.

اولین و موثر ترین راه حل این است که به پرنده اجازه نشستن بر روی تخم ها را ندهید. وقتی که متوجه شدید مرغ تخم نمیگذارد و قصد برخواستن از لانه را ندارد سریعا مرغ را از لانه بیرون کنید. به هنگام انجام اینکار باید مواظب باشید. زیرا او نسبت به لانه اش متعصب شده و شما را نوک خواهد زد. بنابراین با احتیاط و به آرامی مرغ مذکور را از لانه بیرون بیندازید و او را قاطی سایر مرغ ها کنید. بهتر است این عمل را به هنگام غذا دادن و دان دهی به مرغ ها انجام دهید. در این شرایط به احتمال زیاد حالت کرچی و همچنین عادت او از بین می رود. بعد از غذا خوردن طیور ، مرغ رها شده در بین گله را تحت نظر بگیرید که آیا او به لانه باز میگردد. در صورتیکه مشاهده کردید مرغ همچنان قصد بازگشت به لانه را دارد ، لانه او مسدود نمایید به شکلی که مرغ نتواند داخل لانه شود. در این صورت مرغ از حالت کرچی بیرون آمده و به حالت طبیعی باز میگردد.

راهکارهای مفید برای جلوگیری از کرچ شدن مرغ

یکی دیگر از راهکارهای اثر بخش برای از بین بردن حالت کرچی مرغ ، استفاده از داروها می باشد. همان طور که ذکر شد حالت کرچی مرغ تا حدودی به افزایش سطح برخی از هورمون ها در بدن آنها بستگی دارد. از این رو برای از برخی از داروها به منظور کاهش ترشح پرولاکتین و افزایش گنادوتروپین در طیور استفاده میشود.

بعنوان یک راه حل دیگر می توانید شب هنگام و در تاریکی مرغ را از لانه بیرون کرده و آن را همراه با سایر طیور در قفس و محل استراحت قرار دهید. مرغ ها پرندگان ترسویی هستند آنها به هنگام تاریکی از جای خود تکان نمیخورند. لذا در این شرایط مرغ کرچ شده علاوه بر عدم تشخیص محل لانه ، از رفتن به آنجا نیز اجتناب خواهد کرد.

راه حل بعدی این است که شرایط نرم و گرم برای مرغ در لانه مهیا نکنید. زیرا مکان های گرم و نر برای کرچ شدن آنها بسیار ایده ال می باشد. بستر لانه را با سیم و همچنین اشیاء سخت و سفت بپوشانید تا مرغ به هنگام نشستن در لانه احساس راحتی نکند. در این شرایط او از ادامه نشستن و خوابیدن بر روی تخم ها دوری میکند.

در گذشته بیشتر پرورش دهندگان سنتی ، مرغ کرچ شده را در درون ظرفی از آب قرار می دادند. این روش سنتی یکی از راهکارهای مفید و جوابگو برای خروج مرغ از حالت کرچی میباشد. مرغ کرچ شده در صورتی که چندین دقیقه در درون ظرف آب باقی بماند به احتمال بسیار زیاد از حالت کرچی بیرون می آید.

تعیین زمان کرچ شدن مرغ کار بسیار دشواری میباشد. به طور قطع نمی توان زمان مشخصی برای کرچ شدن مرغ ها تعیین کرد. حتی در صورت نیاز به جوجه کشی طبیعی نمی توان مرغ را وادار به خوابیدن بر روی تخم ها کرد. از این رو در این شرایط بهترین گزینه استفاده از دستگاه جوجه کشی می باشد. این حالت بیشتر غریزی بوده و مرغ در صورتیکه تمایل داشته باشد به سمت لانه می رود و بر روی تخم ها می خوابد.  معمولا مرغ های جوان در زمان اولین دوره تخم گذاری خود کرچ نمیشوند. همچنین برخی از نژادها به ندرت تمایلی به کرچ شدن نشان میدهند. در عوض نژادهایی هم وجود دارند که استعاد بسیار خوبی در کرچ شدن دارند. همان طور که در متن این نوشتار به آن اشاره شد ، حالت کرچی مرغ تا حدودی ناشی از هورمون ها ، بلوغ و همچنین غریزه مادری در آنها میباشد.


44 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

سلام،داروی رفع کرچ چه نام دارد؟ از کجا تهیه کنم.
مرغهای من ۴ماهه که کرچیدن و با روشهای سنتی و غیر دارویی از کرچ در نمیان. الباقی مرغها تخم میزارن ولی پوسته آن بسیار شل و نازک هستن!!!؟

سلام وقت بخیر
من جای اردک اسراییلی که چند مدته کرچ شده و زیرش تخم بوده رو تغییر دادم و چند ساعتی میشه که از تخماش بلند شده و میترسم رو تخمش نشینه .. چکار کنم روی تخمش بشینه؟ .. لطفا راهنمایی کنید .

باسلام
آیا میشه مرغی که یک دوماهه خروس نداره کرچ بشه؟
ضمنا خیلی مرغ دیگری که داریم و قبلا فلج شده را نوک می زند . معمولا از هم جدا نگه میداریم . آیا اینطوری خوبه؟

سلام. من تعدادی مرغ خانگی بومی دارم هر سال از اردیبهشت تا آبان و حتی آذر هر مرغ سه روز از هفته را تخم می‌گذارد از روز چهارم حالت کرچی بخود می‌گیرد روز پنجم کاملا کرچ است که برای رفع آن بجای دیگر تبعید میشه تا 3 روز، که تقریبا از حالت کرچی خارج می‌شود. بعد از یکی دو روز استراحت دو باره روز از نو روزی از نو. تقریباً تمامشون.
در واقع هر مرغی در طول این چند ماه 10 الی 15 بار کرچ می شود. ممنون میشوم اگر راهنمایی کنید.

بعد یه چیز دیگه این کهتخم هاش رو هم بر میداریم باز تو جاش میشینه چیکار کنم؟

سلام من 3 تا مرغ دارم خروس ندارم.

یکی از این ها زود تر از بقیه تخم اومد و بیشتر از بقیه تخم می زاشت یه چند وقت شده که هی راه میره قد قد میکنه ولی قبلا نمیکرد بعد رو تخمش هم میشینه قبلا هم می‌شود ولی الان بیشتر شده طوری که غذا کم میخوره این یعنی به احتمال صد درصد کرچ شده فکر کنم میخوام کاری کنم که به حالت اول برگردد یعنی اینکه:
دیگه همیشه قد قد نکنه.
دیگه زیاد رو تخماش نشینه.
دیگه حالت تهاجمی نگیره.
لطفا بگید چیکار کنم با تشکر

سلام من یه مرغ دارم. تنهاست. وقتی جوجه بود نگهش داشتم حالا بزرگ شده. حدودا ۳ ماهه که تخم‌گذاری میکنه. اما الان سه روزه تخمش بدون سفیده و پوسته هست. برای همین پوست تخم مرغ اسیاب شده رو بهش دادم ولی حالا دو روزه که دیگه اصلا تخم‌نمیزاره. قبلا فقط زرده رو میذاشت الان اونم نمیزاره دیگه. اشتهاش نسبت به قبل کمتر شده ولی فقط شب‌ها روی فالاش میخوابه. کرچ شده آیا؟

سلام
این تغذیش مناسب نیست که اینجوری تخم میزاره
پوست تخم مرغ میزان کلسیم کمی داره و اینقدر نیست که این میزان کلسیم رو بتونه جبران کنه !
بهتره در تغذیه پرنده تجدید نظر بشه به پرنده مولتی ویتامین و قطره کلسیم داده بشه

مرغ کرچ گوشه نشین میشه و تخمی که میزاره رو سعی میکنه قایم کنه

سلام
من یک مرغ دارم که ۸تا جوجه لاری داره ۲تا از جوجه هاش خیلی کوچیکه، ولی مثل بقیه دان میخورن، ولی کمی بی حال تر از بقیه هستش چرا کوچیک هستش چیکار کنم مثل بقیه بشن این ۲ تا لطفا راهنماییم کنید ممنون

سلام
نمیشه دقیق گفت که چرا شاید نطفه مشکلی داشته یا هر چی
برای اینکه بهتر بشه به اون دو تا و کلا همشمون مولتی ویتامین مخصوص طیور حتما بخرید و بدید
بسیار تاثیر مثبتی میزاره در پرنده ها

سلام من مرغم 6روز کرچ شده اگر الان زیرش تخم بزارم مرغ 21 روز رو میخوابه که تخم ها باز بشن؟

سلام وقتی مرغ کرچ میشود بدون اینکه زیرش تخم بزاریم یا هر کار دیگه ای بکنیم چند روز طول میکشد تا از کرچی دربباد و سرد شود

با سلام وقتی مرغ کرچ میشود چند روز طول میکشد تا به صورت طبیعی از کرچی در بیاد

سلام ..بهترین راه برای کرچ شدن مرغ لانه گرم و غذای فراوان و بهترین راه برای رفع کرچ شدن مرغ ..میشینی یه سطل آب سرد میاری مرغ رو با دست چپ میگیری و با دست راست گردن مرغ رو میگیری و سرش رو میکنی زیر آب به مدت سه ثانیه و هفت بار همین

سلام
من یه بوقلمون (نژاد برنزه) دارم چند روزه کرچ شده چطور حالت کرچی را ازش رفع کنم؟
پارسال هم همین بوقلمون کرچ شده بود ۲۰ تخم گذاشتم زیرش ۱۰روز نشست رو شون و بعد بلند شد و دیگر نشست روی تخم ها برای همین میخوام این حالت رو ازش رفع کنم

با سلام. بهترین روش برای رفع کرچی مرغ که شخصا آن را بارها استفاده کردم اینه که مرغ کرچ را با استفاده از یک طنابی که پای مرغ را ناراحت نکند میبندم و در کنار آب و دانه می‌ماند و نمی‌تواند به لانه برود و بعد از چند روز از کرچی خارج می‌شود.

سلام مرغ من کجا شده اون را چند بار کردم توی آب ولی سرش زیر آب نکردم ولی از کپی در نیامد

سلام من مرغمو داخل وان اب سرد گذاشتم ولی کرچیش نرفت سه چهار باره این کارو انجام دادم باید چیکار کنم که از حالت کرچی دراد

نکته های قابل توجهی داشت ولی من مرغم فقط ی تخم روتونست جوجه کنه الانم میخوام ازحالت کرچ شدن دربیاد نظرتون کدوم راه حل کارایی بیشتر داره

مرغ رو چجوری کرچ میشه من دارم نمیدونم چجوری کرچ میشه

والا ما چند سالیه مرغ لاری داریم و مرغ محلی هامونم باهاشون ترکیب شدن و همه تقریبا لاری و دورگن اینقدر کرچ میشن که مارو دیوونه کردن

مرغ باید خودش کرچ بشه

سلام مرغ کرچ رو ۴/۱۷ تا امروز ۹/۵ روی تخم مرغها خوابیده چرا جوجه در نمیاد در ضمن طی این مدت ندیدم که مرغ از جاش بلد شه وچیزی بخوره باید چکار کنم؟

سلام مرغ من دوماهه کرچ شده و هر کاری میکنم از کرچی بلند نمیشه باید چه دارویی استفاده کنم هر چه زود تر بلند بشه

سلام
با دارو نمیشه کاری کرد
موارد گفته شده در پست رو رعایت انجام بدید

من به یک مرغی که داشتم برای عضله سازی بهتر مقداری ویتامین E خوراندم دو روز بعد مرغ کرچ شده و خیلی هم قضیه را جدی گرفته و دست بردار هم نیست.